De test wordt bekender
Waarom word je beter in een geheugentest door oefenen?
Een hogere score na herhaling kan echt zijn, maar de verandering kan specifiek bij de taak horen. Je kent de instructies, verwacht het moment van antwoorden en ontdekt een betere strategie.
Wat is een oefen- of retesteffect?
Een retesteffect is een verandering die ontstaat doordat iemand een test eerder heeft gedaan. Bekendheid kan onzekerheid verminderen, terwijl herkenning van materiaal of een nieuwe strategie de prestatie kan verhogen. De tweede score meet dan niet onder precies dezelfde kennisvoorwaarden als de eerste.
Een meta-analyse van Scharfen en collega’s verzamelde resultaten van herhaalde werkgeheugencapaciteitstests. Gemiddeld was er een positief retesteffect van de eerste naar de tweede afname, terwijl de grootte verschilde per taak en onderzoeksopzet. Dat gemiddelde voorspelt niet hoeveel één persoon op één browsertest verandert.
Het verschil tussen taakleren en brede overdracht
| Wat kan verbeteren? | Voorbeeld | Wat je niet automatisch mag concluderen |
|---|---|---|
| Instructiekennis | Je weet wanneer het patroon verdwijnt | Dat alle dagelijkse geheugentaken verbeteren |
| Strategie | Cijfers in groepjes van drie verdelen | Dat ongerelateerde informatie beter wordt onthouden |
| Motorische routine | Rastervakjes sneller selecteren | Dat de tijdelijke opslag groter is geworden |
| Materiaalherkenning | Dezelfde woorden of vormen terugzien | Dat nieuwe informatie evenveel profiteert |
Hoe groot kan een aangeleerde strategie worden?
Ericsson, Chase en Faloon beschreven een beroemd intensief trainingsgeval. Na meer dan 230 uur oefening verhoogde één deelnemer zijn cijferreeks van 7 naar 79 cijfers door een gespecialiseerd geheugensysteem te ontwikkelen. Dit is geen gemiddeld trainingsresultaat en de steekproef bestond uit één persoon. Het geval laat vooral zien hoe sterk domeinkennis en codering een specifieke score kunnen veranderen.
Verbetering in het coderen van cijfers hoeft geen onbeperkte algemene geheugencapaciteit te betekenen.
Helpen nieuwe testversies?
Benedict en Zgaljardic vergeleken herhaalde geheugentests met hetzelfde materiaal en met alternatieve vormen. Deelnemers die dezelfde vorm herhaalden verbeterden duidelijk over vier sessies. Alternatieve vormen verminderden sommige oefenwinsten, maar verwijderden ze niet bij iedere taak volledig.
HumanAverage genereert bij de cijfer- en rastertest steeds nieuwe reeksen en patronen. Daardoor kun je de exacte oplossing niet uit het hoofd leren. Je kunt echter wel de taak, timing en strategie leren.
Zo volg je jezelf zonder te veel te concluderen
- Noteer hoeveel eerdere sessies je hebt gedaan.
- Gebruik hetzelfde apparaat en vergelijkbare omstandigheden.
- Laat tijd tussen metingen in plaats van tientallen pogingen direct achter elkaar.
- Schrijf op wanneer je bewust een nieuwe strategie toepast.
- Behandel verbetering als taakprestatie, niet als medische verandering.
Wil je weten of een effect verder reikt, dan zijn andere taken nodig die niet simpelweg dezelfde strategie belonen. HumanAverage combineert de cijfer- en rasterscore daarom niet tot één groei-index.
Bronnen
- Scharfen, J. et al. (2018). Retest effects in working memory capacity tests: A meta-analysis. doi:10.3758/s13423-018-1461-6.
- Ericsson, K. A., Chase, W. G. & Faloon, S. (1980). Acquisition of a Memory Skill. doi:10.1126/science.7375930.
- Benedict, R. H. & Zgaljardic, D. J. (1998). Practice effects during repeated administrations of memory tests. doi:10.1076/jcen.20.3.339.822.